Jak prawidłowo dobrać klej – w zależności od materiału, zastosowania i obciążenia
Jeśli chcesz dobrać odpowiedni klej, nie zaczynaj od nazwy produktu, ale od wymagań, które musi on spełnić. Odpowiedni klej to taki, który jest dopasowany do materiałów, warunków obciążenia oraz sposobu aplikacji. Niezależnie od tego, czy chodzi o metal, tworzywo sztuczne, drewno, szkło, ceramikę czy gumę, dla uzyskania trwałego połączenia klejowego zawsze decydujące znaczenie mają te same kwestie:
• Jakie materiały mają zostać połączone?
• Jak duża jest powierzchnia klejenia i jak szeroka jest szczelina?
• Jakie siły będą później oddziaływać na połączenie?
• Jak szybko klej musi związać się lub utwardzić?
• Jakie czynniki temperaturowe i środowiskowe mają wpływ na ten proces?
Sprawdzenie tych aspektów pozwala znacznie szybciej dobrać odpowiedni klej.
Dlaczego klejenie jest bardzo dobrym rozwiązaniem w wielu zastosowaniach?
1. Różnorodność
Klejenie umożliwia łączenie najróżniejszych materiałów – niezależnie od tego, czy są to metale, tworzywa sztuczne, drewno, szkło, ceramika czy papier – zarówno między sobą, jak i z innymi materiałami.
2. Masa
W przeciwieństwie do np. śrub klej jest bardzo lekki. Stosując kleje, można więc znacznie zmniejszyć masę.
3. Oszczędzanie materiałów
Podczas klejenia powierzchnia nie ulega zmianom ani odkształceniom – w przeciwieństwie do sytuacji, w której dochodziłoby na przykład do wysokiego obciążenia termicznego podczas spawania.
4. Estetyka
Również ze względów estetycznych zaleca się stosowanie klejów. Szczególnie przezroczyste kleje sprawiają, że połączenie w ogóle nie rzuca się w oczy.
5. Obciążenie
Połączenie klejowe umożliwia optymalne i równomierne rozłożenie sił. Podczas nitowania lub skręcania występuje obciążenie punktowe.
6. Uszczelnienie
Dodatkowym atutem niektórych klejów jest ich działanie tłumiące i uszczelniające.
7. Dozowanie
Kleje można łatwo dozować i precyzyjnie nakładać. Czasami wystarczy zaledwie kilka kropli, by stworzyć niezwykle silne więzi.
8. Wyposażenie
Klejenie można wykonać niemal zawsze i wszędzie. Nie są do tego potrzebne żadne maszyny ani drogie narzędzia.
9. Naprawa
Szczególnie w kontekście zrównoważonego rozwoju kleje stanowią duże wsparcie, ponieważ pomagają naprawiać przedmioty zamiast je wyrzucać.
10. Koszty
Dzięki niewielkiemu zużyciu materiału, szybkiej aplikacji oraz aspektom związanym ze zrównoważonym rozwojem, stosowanie klejów pozwala oszczędzać czas i koszty.
Jak dobrać odpowiedni klej:
5 najważniejszych kryteriów wyboru
1. Jakie materiały mają zostać sklejone?
Rodzaj materiału to pierwszy i najważniejszy krok przy wyborze kleju. Nie każdy klej przylega równie dobrze do każdej powierzchni. Typowe pytania:
• Czy metal ma być sklejony z metalem?
• Czy chodzi o klejenie tworzywa sztucznego z tworzywem sztucznym?
• Czy konieczne jest połączenie różnych materiałów, np. metalu i gumy?
• Czy chodzi o tworzywa sztuczne trudne do klejenia, takie jak PE, PP lub PTFE?
Ważne: Szczególnie w przypadku tworzyw sztucznych często decydujące znaczenie ma nie tylko grupa materiałowa, ale także energia powierzchniowa. Niektóre tworzywa sztuczne można bardzo dobrze kleić, inne natomiast tylko przy użyciu specjalnie dobranych systemów lub po odpowiedniej obróbce wstępnej.
Wskazówka: Im dokładniej znamy właściwości materiału, tym łatwiej jest dobrać odpowiedni klej.
2. Jak duże są powierzchnia klejenia i szczelina?
Nie każde połączenie klejowe jest połączeniem powierzchniowym. Czasami elementy idealnie do siebie pasują, a czasami trzeba wyrównać nierówności lub szczelinę. Na to należy zwrócić uwagę: Małe, precyzyjne miejsca klejenia często wymagają innych klejów niż większe powierzchnie, nierówne powierzchnie lub zastosowania polegające na wypełnianiu szczelin.
Zasadniczo obowiązuje następująca zasada:
• Do bardzo cienkich spoin klejowych często nadają się kleje o niskiej lepkości.
• W przypadku elementów o nierównej powierzchni lub większych szczelin zaleca się stosowanie klejów o konsystencji pasty lub klejów wypełniających szczeliny.
Zastosowanie w praktyce: Prawidłowa ocena szczeliny i powierzchni klejenia pozwala uniknąć typowych problemów, takich jak niewystarczające zwilżenie, zbyt mała wytrzymałość połączenia czy niepotrzebnie wysokie zużycie materiału.
3. Jakie obciążenia musi wytrzymać połączenie klejowe?
Właściwy dobór kleju zależy w dużej mierze od tego, jakim obciążeniom będzie później poddane połączenie. Do najważniejszych rodzajów obciążeń należą:
• rozciąganie
• ścinanie
• obciążenia udarowe i wstrząsowe
• drgania
• obciążenia odrywające
• obciążenia stałe lub zmienne
Dodatkowo należy ustalić, czy połączenie:
• powinno być sztywne czy raczej elastyczne,
• wymaga wysokiej wytrzymałości końcowej,
• czy raczej powinno działać tłumiąco i kompensować ruchy.
Ogólna zasada: Dobre połączenie klejowe jest nie tylko wytrzymałe, ale także dostosowane do rzeczywistych obciążeń.
4. Jakie czynniki temperaturowe i środowiskowe mają wpływ na ten proces?
Klej zachowuje swoje właściwości przez długi czas tylko wtedy, gdy jest dostosowany do warunków, w jakich będzie stosowany. Do istotnych czynników należą na przykład:
• niskie lub wysokie temperatury
• wilgoć
• woda
• promieniowanie UV
• chemikalia
• oleje
• środki czyszczące
• warunki atmosferyczne na zewnątrz
Kwestia ta ma kluczowe znaczenie zwłaszcza w warsztatach, podczas montażu, konserwacji oraz w przemyśle. Klejenie może sprawdzić się w warunkach wewnętrznych, ale w zastosowaniach zewnętrznych lub przy kontakcie z mediami może wiązać się z zupełnie innymi wymaganiami. Dlatego ważne jest, aby: Właściwy klej był zawsze odpowiednio dobrany do warunków otoczenia, w których będzie stosowany.
5. Ile czasu można przeznaczyć na obróbkę i utwardzanie?
W wielu zastosowaniach decydujące znaczenie ma nie tylko późniejsza wytrzymałość, ale także czas obróbki. Należy zwrócić uwagę na:
• Jak szybko należy zamocować elementy?
• Czy musi pozostać wystarczająco dużo czasu na pozycjonowanie elementów?
• Czy ważne jest szybkie osiągnięcie wytrzymałości wstępnej?
• Kiedy można ponownie obciążać ten element konstrukcyjny?
W zależności od zastosowania bardzo krótki czas reakcji może być idealnym rozwiązaniem – lub stanowić problem, jeśli elementy wymagają jeszcze wyrównania.
Ważne: Najlepszy klej nie przyniesie oczekiwanych rezultatów, jeśli jego czas aplikacji nie będzie odpowiadał procesowi pracy.
WEICON – najważniejsze kryteria wyboru:
Jak dokonać właściwego wyboru krok po kroku
Przed każdym klejeniem należy odpowiedzieć na następujące pytania:
• Jakie materiały mają zostać połączone?
• Jak duża jest powierzchnia klejenia?
• Czy należy uwzględnić szczelinę klejową lub wyrównać nierówności powierzchni?
• Jakie siły będą później oddziaływać na połączenie?
• Czy połączenie powinno być trwałe czy elastyczne?
• Na jakie temperatury będzie narażone połączenie?
• Czy występuje wilgoć, woda, promieniowanie UV lub kontakt z chemikaliami?
• Jak szybko klej musi związać się i utwardzić?
• Czy zastosowanie dotyczy raczej montażu, naprawy czy produkcji seryjnej?
• Czy połączenie musi dodatkowo zapewniać szczelność lub tłumić drgania?
Ta lista pomaga zawęzić wybór i uniknąć błędnych decyzji.
W ten sposób WEICON pomaga w doborze odpowiedniego kleju
Najłatwiej znaleźć odpowiedni klej, gdy zastosowanie i wymagania są jasno określone. WEICON wspiera dobór odpowiedniego rozwiązania poprzez:
• wyszukiwarkę klejów
• doradztwo techniczne
• praktyczne informacje dotyczące technologii klejenia
• dopasowane rozwiązania w zakresie napraw, montażu i zastosowań przemysłowych
Request expert advice now
Najczęściej zadawane pytania
Który klej jest odpowiedni?
Odpowiedni klej to taki, który jest dostosowany do kombinacji materiałów, obciążenia, warunków otoczenia i czasu aplikacji. Nie ma jednego, uniwersalnego kleju, który byłby najlepszy do wszystkich zastosowań.
Co jest najważniejsze przy wyborze kleju?
Najważniejsze są: materiał, obciążenia, szczelina, wpływ środowiska oraz czas aplikacji i utwardzania.
Czy można sklejać ze sobą różne materiały?
Tak, wiele klejów nadaje się do łączenia różnych materiałów. Najważniejsze jest, aby klej był odpowiedni dla danej kombinacji materiałów.
Dlaczego klej czasami nie trzyma się prawidłowo?
Częstymi przyczynami są: nieodpowiedni klej, zabrudzone powierzchnie, niewłaściwa szerokość szczeliny lub nieuwzględnienie obciążeń i czynników środowiskowych.
Jak szybciej uzyskać odpowiednią rekomendację?
Najłatwiej znaleźć odpowiedni produkt, gdy zastosowanie zostanie opisane krok po kroku: Materiał, powierzchnia, szczelina, obciążenie, temperatura i otoczenie.
Jaki klej nadaje się do mojego zastosowania?
Wybór odpowiedniego kleju zależy zawsze od kilku czynników: materiałów, które mają zostać sklejone, wielkości powierzchni klejenia, ewentualnych szczelin, przyszłego obciążenia, a także wpływu temperatury i czynników środowiskowych. Dlatego wybór powinien opierać się nie tylko na materiale, ale zawsze na całym zastosowaniu.
Czy mogę używać tego samego kleju do różnych materiałów?
Tak, wiele klejów nadaje się do klejenia różnych materiałów. Najważniejsze jest jednak to, aby klej nie tylko przylegał do obu powierzchni, ale także był dostosowany do obciążenia, wielkości szczeliny i warunków otoczenia. Dlatego należy zawsze brać pod uwagę całość zastosowania, a nie tylko kombinację materiałów.